Sposoby wykorzystania środków z Pracowniczych Planów Kapitałowych

Choć głównym celem PPK jest zapewnienie jego uczestnikom dodatkowego źródła zaopatrzenia na starość, ustawa o PPK przewiduje także przypadki, w których wypłata może nastąpić przed osiągnięciem przez uczestnika wymaganego wieku.

Wcześniejsza wypłata środków możliwa jest w razie wystąpienia doniosłych potrzeb życiowych (budowy domu, poważnej choroby).

Małżonkowie, którzy osiągnęli wymagany wiek i są stronami umów o prowadzenie PPK z tą samą instytucją, mogą wnioskować o wypłatę środków w formie świadczenia małżeńskiego.

Wypłata po ukończeniu 60. roku życia

Z uwagi na fakt, że jednym z założeń PPK jest korzystanie ze zgromadzonych w nich środków po zakończeniu aktywności zawodowej, ich wypłata następuje standardowo po ukończeniu przez uczestnika PPK 60. roku życia. W razie skorzystania z tej opcji, uczestnik może rozporządzać swoim kapitałem bez konieczności zwrócenia tego, co otrzymał z zasileń publicznych czy od pracodawcy, pod warunkiem, że wypłaci go z zachowaniem poniższych zasad:

  • 25% środków zgromadzonych na rachunku PPK uczestnika PPK wypłacanych jest jednorazowo, chyba że uczestnik PPK złoży wniosek o wypłatę tej części środków w ratach na zasadach określonych w pkt 2 poniżej;
  • 75% środków zgromadzonych na rachunku PPK uczestnika PPK wypłacanych jest w co najmniej 120 ratach miesięcznych, chyba że uczestnik PPK, w celu uniknięcia konieczności uiszczenia zryczałtowanego podatku dochodowego, złoży wniosek o wypłatę w mniejszej liczbie rat.

Wypłata w celach budowlanych

Oprócz opisanej wyżej “typowej” sytuacji, w której następuje wypłata środków zgromadzonych na rachunku PPK, ustawa o PPK przewiduje także inne przypadki wypłaty. Jednym z nich jest wypłata dokonana na potrzeby pokrycia wkładu własnego w związku z zaciągnięciem kredytu na budowę lub przebudowę budynku mieszkalnego lub mieszkania albo na nabycie nieruchomości. Jeżeli uczestnik PPK chce skorzystać z tej możliwości, może jednorazowo dokonać wypłaty do 100% wartości środków zgromadzonych na jego rachunku PPK, z obowiązkiem ich zwrotu w wartości nominalnej, w celu pokrycia wkładu własnego. Skorzystać z tej opcji nie mogą jednak ci uczestnicy PPK, którzy w dniu złożenia wniosku o wypłatę środków, mają ukończone 45 lat.

Świadczenie małżeńskie

Małżonkowie, którzy ukończyli 60 lat i zawarli umowy o prowadzenie PPK z tą samą wybraną instytucją finansową, mogą złożyć wspólne oświadczenie o chęci skorzystania z możliwości wypłat zgromadzonych środków w formie świadczenia małżeńskiego. W takim przypadku, wybrana instytucja finansowa otwiera wspólny rachunek PPK dla małżonków (“rachunek małżeński”), z którego wypłaca świadczenie małżeńskie w co najmniej 120 ratach miesięcznych.

Małżonkowie otrzymują świadczenie małżeńskie wspólnie, do wyczerpania środków zgromadzonych na rachunku małżeńskim. W razie śmierci jednego z nich, pozostały przy życiu małżonek wypłaca otrzymuje świadczenie w dotychczasowej wysokości, do wyczerpania środków zapisanych na rachunku małżeńskim. Środki zapisane na rachunku małżeńskim, po śmierci drugiego z małżonków, podlegają standardowym regułom dziedziczenia środków z PPK.

Wypłata w celach leczniczych

Jeżeli uczestnik PPK, jego małżonek lub dziecko zapadnie na poważną chorobę, uczestnik może wystąpić o wypłatę do 25% środków zgromadzonych na rachunku PPK w celu pokrycia kosztów leczenia. Do wniosku o wypłatę, składanego wybranej instytucji finansowej, uczestnik dołącza stosowne orzeczenie lekarskie/o niepełnosprawności, lub zaświadczenie lekarza medycyny potwierdzające diagnozę wystąpienia poważnego zachorowania.

W zależności od treści wniosku uczestnika, wypłata może być dokonywana jednorazowo albo w ratach. Wypłata jednorazowa lub pierwsza rata wypłaty ratalnej, dokonywana jest w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia złożenia wniosku o dokonanie wypłaty.

Podsumowanie

Mimo, iż środki zgromadzone na rachunku PPK mają w założeniu służyć uczestnikowi dopiero “na stare lata”, w określonych sytuacjach możliwe jest ich wcześniejsze wykorzystanie. Dotyczy to przypadków, w których uczestnik potrzebuje środków finansowych w celach budowlanych lub leczniczych. Z kolei możliwość wypłacania zgromadzonych środków w formie świadczenia małżeńskiego, pozwoli na łatwiejsze gospodarowanie nimi przez małżonków.

Krzysztof Szachogłuchowicz

Autor: Krzysztof Szachogłuchowicz

Radca prawny, Partner w kancelarii Snażyk Korol Mordaka sp.k. Krzysztof jest ekspertem z zakresu prawa rynku kapitałowego ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień związanych z działalnością towarzystw funduszy inwestycyjnych, funduszy inwestycyjnych, alternatywnych spółek inwestycyjnych oraz prawa papierów wartościowych.