Przepisy karne w ustawie o Pracowniczych Planach Kapitałowych

W celu ochrony praw osób oszczędzających w PPK, ustawodawca zdecydował się na objęcie części niedozwolonych działań sankcjami karnymi. W dzisiejszym artykule przyjrzymy się bliżej, jakie zachowania zostały zabronione pod groźbą nałożenia kary grzywny, ograniczenia, a w niektórych przypadkach nawet pozbawienia wolności.

Kary zawarte w ustawie o PPK mają na celu nie tylko zapobieganie niedopełnianiu obowiązków przez podmiot zatrudniający, lecz także przeciwdziałanie wprowadzaniu w błąd oraz prowadzeniu niedozwolonej działalności akwizycyjnej.

Odpowiedzialność karna podmiotu zatrudniającego

W odniesieniu do podmiotu zatrudniającego, ustawa o PPK przewiduje odpowiedzialność karną za następujące przestępstwa:

  • niedopełnienie obowiązku zawarcia umowy o zarządzanie PPK w przewidzianym przepisami terminie;
  • niedopełnienie obowiązku zawarcia w imieniu i na rzecz osoby zatrudnionej umowy o prowadzenie PPK w przewidzianym terminie;
  • niedopełnienie obowiązku dokonywania wpłat do PPK w przewidzianym przepisami terminie;
  • brak zgłoszenia wymaganych ustawą danych lub zgłoszenie nieprawdziwych danych albo udzielenie w tych sprawach nieprawdziwych wyjaśnień lub odmówienie ich udzielenia;
  • brak prowadzenia dokumentacji związanej z obliczaniem wpłat do PPK;
  • nakłanianie osoby zatrudnionej lub uczestnika PPK do rezygnacji z oszczędzania w PPK.

Karami przewidzianymi za powyższe przestępstwa są:

  • w przypadku przewinienia, o którym mowa w pkt 1 powyżej – grzywna wysokości do 1,5% funduszu wynagrodzeń u danego podmiotu zatrudniającego w roku obrotowym poprzedzającym popełnienie czynu zabronionego (karze podlegać może także osoba obowiązana do działania w imieniu podmiotu zatrudniającego);
  • w przypadku przewinień , o których mowa w pkt 2-5 powyżej – grzywna w wysokości od 1000 zł do 1 000 000 zł;
  • w przypadku przewinienia, o którym mowa w pkt 6 powyżej – grzywna w wysokości do 1,5% funduszu wynagrodzeń u danego podmiotu zatrudniającego w roku obrotowym poprzedzającym popełnienie czynu zabronionego (karze podlegać może także osoba obowiązana do działania w imieniu podmiotu zatrudniającego lub działająca z jego inicjatywy).

Odpowiedzialność karna innych podmiotów

Oprócz kar, które mogą zostać nałożone na osoby działające w imieniu podmiotów zatrudniających, ustawa o PPK przewiduje ponadto odpowiedzialność karną każdego podmiotu, który:

  • nie będąc do tego uprawnionym, używa do określenia prowadzonej działalności lub reklamy określeń „pracowniczy plan kapitałowy” lub skrótu „PPK”;
  • wypłaca wynagrodzenie podmiotowi prowadzącemu działalność akwizycyjną na rzecz instytucji finansowej, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, PTE lub pracowniczego towarzystwa emerytalnego, za nakłanianie jakiegokolwiek podmiotu zatrudniającego, aby zawarł z tą instytucją finansową umowę o zarządzanie PPK;
  • oferuje dodatkowe korzyści materialne z tytułu zawarcia lub niewypowiedzenia umowy o zarządzanie PPK lub umowy o prowadzenie PPK lub udziela takich dodatkowych korzyści.

Karami przewidzianymi za powyższe przestępstwa są:

  • w przypadku, o którym mowa w pkt 1 powyżej – grzywna do 1 000 000 zł lub kara pozbawienia wolności do lat 3 (karze podlega także podmiot działający w imieniu lub interesie innej osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej);
  • w przypadkach, o których mowa w pkt 2-3 powyżej – grzywna do 1 000 000 zł.

Podsumowanie

Mimo iż przeciwdziałanie naruszeniom prawa za pomocą sankcji karnych powinno być traktowane jako środek ostateczny, zapewnienie ochrony osobom oszczędzającym w PPK uzasadnia wprowadzenie takich rozwiązań. Te zawarte w ustawie o PPK mają na celu nie tylko zapobieganie niedopełnianiu obowiązków przez podmiot zatrudniający, lecz także przeciwdziałanie wprowadzaniu w błąd (zakaz fałszywego używania skrótu PPK) oraz prowadzeniu niedozwolonej działalności akwizycyjnej. Skuteczność wymienionych regulacji wzmacniają przewidziane w nich surowe kary, z jednej strony mobilizujące określone podmioty do prawidłowego wykonywania ich obowiązków, a z drugiej zniechęcające do podejmowania działań zakazanych przez prawo.

Krzysztof Szachogłuchowicz

Autor: Krzysztof Szachogłuchowicz

Radca prawny, Partner w kancelarii Snażyk Korol Mordaka sp.k. Krzysztof jest ekspertem z zakresu prawa rynku kapitałowego ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień związanych z działalnością towarzystw funduszy inwestycyjnych, funduszy inwestycyjnych, alternatywnych spółek inwestycyjnych oraz prawa papierów wartościowych.